ปัจจุบันมีสถานพยาบาลที่ได้รับอนุญาตให้บริการยุติการตั้งครรภ์อย่างถูกกฎหมายและปลอดภัยกระจายอยู่ทั่วประเทศไทย โดยอยู่ภายใต้เครือข่าย RSA (Referral System for Safe Abortion) ที่ดำเนินการโดยกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ผู้ที่ต้องการเข้าถึงบริการสามารถโทรสายด่วน 1663 เพื่อขอรับคำปรึกษาและข้อมูลรายชื่อสถานพยาบาลที่ใกล้ที่สุดในพื้นที่ของท่าน ไม่จำเป็นต้องแสดงตัวตนหรือให้ข้อมูลส่วนบุคคลมากเกินไป
โรงพยาบาลที่รับทำแท้งในไทย รายชื่อ คืออะไร
เครือข่าย RSA เป็นระบบส่งต่อบริการยุติการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยที่รวมสถานพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนที่ได้รับการรับรองจากกระทรวงสาธารณสุข สถานพยาบาลเหล่านี้มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่ได้มาตรฐาน พร้อมให้คำปรึกษาแบบไม่ตัดสินและเคารพความเป็นส่วนตัว
สถานพยาบาลที่ให้บริการมักแบ่งเป็นหลายประเภท ได้แก่ โรงพยาบาลมหาวิทยาลัย โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป และโรงพยาบาลเอกชนที่ผ่านการรับรอง พื้นที่กรุงเทพฯ และปริมณฑลมีทางเลือกมากกว่าต่างจังหวัด แต่ทุกจังหวัดจะมีสถานพยาบาลอย่างน้อย 1-2 แห่งที่สามารถให้บริการได้
กรมอนามัยไม่เปิดเผยรายชื่อโรงพยาบาลทั้งหมดต่อสาธารณะโดยตรง เพื่อป้องกันการคุกคามหรือการรบกวนบริการ แต่ท่านสามารถสอบถามรายชื่อเฉพาะในพื้นที่ของท่านได้ทาง:
- สายด่วน 1663 — เจ้าหนาที่กรมอนามัยพร้อมให้คำปรึกษาและแนะนำสถานพยาบาลที่ใกล้ที่สุด (เปิด 24 ชั่วโมง)
- เว็บไซต์ RSA Thailand (rsathai.org) — ระบบค้นหาสถานพยาบาลตามจังหวัด พร้อมข้อมูลการติดต่อ
- โรงพยาบาลสังกัดกระทรวงสาธารณสุขในพื้นที่ — สามารถสอบถามแผนกสูติ-นรีเวชกรรมได้โดยตรง
- ศูนย์สุขภาพชุมชนหรือสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด — เจ้าหน้าที่สามารถให้ข้อมูลและส่งต่อได้
โรงพยาบาลที่ให้บริการมักไม่โฆษณาเปิดเผย แต่จะตอบรับเมื่อผู้ที่ต้องการเข้าถึงบริการติดต่อเข้ามาโดยตรง เพื่อให้ท่านรู้สึกปลอดภัยและได้รับการดูแลอย่างเป็นส่วนตัว
ขั้นตอนและสิ่งที่คาดหวัง
การเข้าถึงบริการยุติการตั้งครรภ์ผ่านเครือข่าย RSA มีขั้นตอนที่ชัดเจนและเคารพสิทธิผู้รับบริการ ดังนี้:
1. ติดต่อสายด่วน 1663 หรือสถานพยาบาล
เจ้าหน้าที่จะสอบถามอายุครรภ์โดยประมาณ ตำแหน่งที่อยู่ และสภาพสุขภาพทั่วไป เพื่อแนะนำสถานพยาบาลที่เหมาะสม ท่านไม่จำเป็นต้องให้รายละเอียดส่วนตัวมากเกินไปในขั้นตอนนี้
2. นัดหมายและเตรียมเอกสาร
โทรนัดหมายกับสถานพยาบาล เตรียมบัตรประจำตัวประชาชน (กรณีผู้เยาว์ต้องมีผู้ปกครองหรือผู้แทนโดยชอบธรรมร่วมไป หากอายุต่ำกว่า 18 ปี) หากมีสิทธิบัตรทองหรือประกันสังคม สามารถนำมาใช้ได้
3. รับคำปรึกษาก่อนการทำหัตถการ
แพทย์และทีมให้คำปรึกษาจะอธิบายทางเลือก วิธีการยุติการตั้งครรภ์ที่เหมาะสมตามอายุครรภ์ (ยาหรือหัตถการ) ผลข้างเคียง และการดูแลตัวเอง ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565 หากอายุครรภ์ 12-20 สัปดาห์ จำเป็นต้องได้รับการให้คำปรึกษาอย่างครบถ้วน
4. ตรวจร่างกายและทำหัตถการ
แพทย์จะตรวจครรภ์ด้วยอัลตราซาวนด์เพื่อยืนยันอายุครรภ์ ตรวจสุขภาพทั่วไป จากนั้นดำเนินการตามวิธีที่เลือก กระบวนการใช้เวลาประมาณ 1-4 ชั่วโมง ขึ้นกับวิธีการและอายุครรภ์
5. พักฟื้นและนัดติดตาม
หลังหัตถการจะมีการสังเกตอาการในห้องพัก ก่อนกลับบ้านจะได้รับคำแนะนำการดูแลตัวเอง ยาบรรเทาอาการ และนัดตรวจติดตามประมาณ 1-2 สัปดาห์
ผลข้างเคียงที่พบบ่อย vs สัญญาณที่ต้องพบแพทย์ทันที
ผลข้างเคียงที่พบบ่อยและเป็นปกติภายหลังการยุติการตั้งครรภ์ ได้แก่:
- เลือดออกทางช่องคลอด — คล้ายประจำเดือน อาจมีลิ่มเลือด ใช้เวลา 1-2 สัปดาห์ค่อย ๆ ลดลง
- ปวดท้องน้อยแบบตะคริว — เกิดจากมลรดหดตัว สามารถบรรเทาได้ด้วยยาแก้ปวดที่แพทย์สั่ง
- คลื่นไส้ อ่อนเพลีย — เป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนและร่างกายปรับตัว
- อาการบวมเต้านม — จะค่อย ๆ ลดลงภายใน 1-2 สัปดาห์
อย่างไรก็ตาม ควรรีบพบแพทย์ทันทีหากมีอาการผิดปกติดังนี้:
- เลือดออกมากผิดปกติ — เปลี่ยนผ้าอนามัยเต็มภายใน 1-2 ชั่วโมงติดต่อกัน หรือมีลิ่มเลือดขนาดใหญ่กว่าลูกกอล์ฟ
- ไข้สูงเกิน 38°C นานกว่า 4 ชั่วโมง — อาจเป็นสัญญาณการติดเชื้อ
- ปวดท้องรุนแรงที่ไม่ทุเลาด้วยยา — อาจบ่งบอกถึงภาวะแทรกซ้อน
- ตกขาวมีกลิ่นเหม็น — อาจเป็นการติดเชื้อในมดลูก
- เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือหมดสติ — อาจเกิดจากเลือดออกภายในหรือความดันโลหิตต่ำ
โรงพยาบาลที่ให้บริการมักมีสายด่วนฉุกเฉินให้ผู้รับบริการติดต่อได้ตลอด 24 ชั่วโมง หรือสามารถโทร 1663 เพื่อขอคำแนะนำได้ทันที หากอาการรุนแรงสามารถไปห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลใกล้บ้านได้
การดูแลตัวเองหลังการยุติการตั้งครรภ์
การพักฟื้นที่ถูกต้องช่วยลดความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อนและเร่งการฟื้นตัว แนะนำดังนี้:
สัปดาห์แรก
พักผ่อนให้เพียงพอ หลีกเลี่ยงการยกของหนักหรือออกกำลังกายหนัก รับประทานอาหารที่มีธาตุเหล็ก เช่น เนื้อสัตว์ ผักใบเขียว เพื่อชดเชยการสูญเสียเลือด ดื่มน้ำมากพอประมาณ 2 ลิตรต่อวัน
การรักษาความสะอาด
ล้างทำความสะอาดอวัยวะเพศด้วยน้ำสะอาดและสบู่อ่อนโยน เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อย ๆ หลีกเลี่ยงการใช้แทมปอนหรือฟองน้ำอุดช่องคลอดในช่วง 2 สัปดาห์แรก ไม่ควรอาบน้ำแช่ในอ่างหรือสระว่ายน้ำ เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อ
กิจกรรมทางเพศ
ควรรอจนกว่าเลือดออกจะหยุดสนิทและแผลในมดลูกหายดี โดยทั่วไปแนะนำให้รออย่างน้อย 2 สัปดาห์ หรือตามคำแนะนำของแพทย์ หากต้องการคุมกำเนิด สามารถเริ่มได้ทันทีหลังการทำหัตถการ เนื่องจากการตกไข่อาจเกิดขึ้นได้ภายใน 2-4 สัปดาห์
สุขภาพจิต
บางท่านอาจรู้สึกเศร้า วิตกกังวล หรือรู้สึกผิด ซึ่งเป็นเรื่องปกติจากการเปลี่ยนแปลงฮอร์โมนและสถานการณ์ที่เผชิญ หากต้องการพูดคุยสามารถติดต่อ:
- สายด่วนกรมสุขภาพจิต 1323 (ให้คำปรึกษาฟรี)
- สายด่วนกรมอนามัย 1663 (มีนักจิตวิทยาให้คำปรึกษา)
- นัดพบนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ที่โรงพยาบาลที่รับบริการ
การตรวจติดตามหลังหัตถการ 1-2 สัปดาห์เป็นสิ่งสำคัญเพื่อให้แพทย์ตรวจสอบว่ามดลูกฟื้นตัวสมบูรณ์และไม่มีภาวะแทรกซ้อน
คำถามที่พบบ่อย
การทำแท้งในโรงพยาบาลของรัฐต้องใช้บัตรทองหรือประกันสังคมได้จริงหรือไม่
ใช้ได้จริง หากอายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์และเข้าเกณฑ์ตามกฎหมาย ผู้ถือบัตรทองสามารถเข้าถึงบริการได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หรือเสียเพียงบางส่วนตามระเบียบของแต่ละโรงพยาบาล ผู้ประกันสังคมสามารถใช้สิทธิได้ในโรงพยาบาลที่จดทะเบียน แนะนำให้ติดต่อสอบถามกับโรงพยาบาลหรือโทร 1663 เพื่อขอคำแนะนำเฉพาะกรณีของท่าน
หากอยู่ต่างจังหวัดและไม่มีโรงพยาบาลให้บริการในพื้นที่ จะทำอย่างไร
เครือข่าย RSA มีระบบส่งต่อผู้รับบริการไปยังโรงพยาบาลที่ให้บริการในจังหวัดใกล้เคียง โทรสายด่วน 1663 เพื่อขอข้อมูลโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดและสอบถามเรื่องค่าใช้จ่ายในการเดินทาง บางกรณีโรงพยาบาลหรือองค์กรพันธมิตรอาจช่วยเหลือค่าเดินทางหรือที่พักได้ กรณีคุณอยู่ห่างไกลมาก อาจพิจารณาเดินทางไปโรงพยาบาลในกรุงเทพฯ หรือจังหวัดใหญ่ที่มีทางเลือกมากกว่า
ผู้เยาว์อายุต่ำกว่า 18 ปี ต้องมีผู้ปกครองไปด้วยทุกครั้งหรือไม่
ตามกฎหมายไทย ผู้เยาว์ที่อายุต่ำกว่า 18 ปีต้องมีผู้ปกครองหรือผู้แทนโดยชอบธรรมให้ความยินยอมในการรับการรักษาพยาบาล อย่างไรก็ตาม หากผู้เยาว์ไม่สามารถแจ้งผู้ปกครองได้ เช่น กรณีความรุนแรงในครอบครัว ให้ติดต่อสายด่วน 1663 หรือพูดคุยกับเจ้าหน้าที่สังคมสงเคราะห์ ทีมงานอาจช่วยประสานงานกับผู้แทนจากกระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เพื่อให้ความช่วยเหลือ
การทำแท้งที่โรงพยาบาลเอกชนปลอดภัยกว่าโรงพยาบาลรัฐหรือไม่
ไม่จำเป็น ทั้งโรงพยาบาลรัฐและเอกชนที่อยู่ในเครือข่าย RSA มีมาตรฐานการดูแลและความปลอดภัยเทียบเท่ากัน ความแตกต่างหลักอยู่ที่ค่าใช้จ่าย ความรวดเร็วในการนัดหมาย และความเป็นส่วนตัว โรงพยาบาลเอกชนอาจมีห้องตรวจส่วนตัวและนัดหมายได้เร็วกว่า แต่ค่าใช้จ่ายสูงกว่า โรงพยาบาลรัฐรองรับสิทธิบัตรทองและประกันสังคม แต่อาจต้องรอคิวนานกว่า ทั้งสองทางเลือกปลอดภัยเท่าเทียมกัน
หากไม่สะดวกพูดคุยผ่านโทรศัพท์ มีช่องทางอื่นในการติดต่อหรือไม่
นอกจากสายด่วน 1663 ท่านสามารถค้นหาข้อมูลผ่านเว็บไซต์ rsathai.org ซึ่งมีระบบค้นหาสถานพยาบาลตามจังหวัดและข้อมูลการติดต่อ หรือส่งข้อความสอบถามผ่านช่องทางออนไลน์ของโรงพยาบาลที่ต้องการ บางโรงพยาบาลมี Line Official Account หรืออีเมลสำหรับติดต่อ ท่านยังสามารถเข้าพบเจ้าหน้าที่ที่ศูนย์สุขภาพชุมชนหรือโรงพยาบาลใกล้บ้านได้โดยตรงเพื่อขอข้อมูลและส่งต่อ
สามารถเลือกวิธีการยุติการตั้งครรภ์ด้วยตนเองได้หรือไม่
ท่านสามารถแสดงความต้องการได้ แต่แพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่าวิธีใดเหมาะสมตามอายุครรภ์และสภาพสุขภาพของท่าน โดยทั่วไป อายุครรภ์ไม่เกิน 9 สัปดาห์สามารถเลือกระหว่างยา (Medical Abortion ด้วย Mifepristone และ Misoprostol) หรือหัตถการ (Vacuum Aspiration) หากอายุครรภ์เกิน 9 สัปดาห์ แพทย์อาจแนะนำหัตถการเป็นหลัก ทั้งนี้ท่านมีสิทธิสอบถามรายละเอียด ข้อดีข้อเสีย และเลือกวิธีที่ท่านรู้สึกสบายใจที่สุด
ค่าใช้จ่ายในโรงพยาบาลเอกชนมีช่วงราคาเท่าไหร่
ค่าใช้จ่ายแตกต่างกันไปตามอายุครรภ์และวิธีการ โดยประมาณ อายุครรภ์ไม่เกิน 9 สัปดาห์ อยู่ที่ 3,000-8,000 บาท อายุครรภ์ 9-12 สัปดาห์ อยู่ที่ 8,000-15,000 บาท ในกรณีอายุครรภ์ 12-20 สัปดาห์ ค่าใช้จ่ายอาจสูงกว่า 15,000 บาท ค่าใช้จ่ายรวมการตรวจ ยา การติดตามอาการ และค่าห้อง แนะนำให้โทรสอบถามราคาจากโรงพยาบาลโดยตรงก่อนนัดหมาย เพื่อวางแผนการเงินล่วงหน้า
หลังทำแท้งจะสามารถตั้งครรภ์ได้อีกหรือไม่
ใช่ การยุติการตั้งครรภ์ที่ทำโดยแพทย์ที่มีประสบการณ์และอุปกรณ์ที่ถูกต้องไม่ส่งผลกระทบต่อความสามารถในการมีบุตรในอนาคต หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อรุนแรงหรือการบาดเจ็บของมดลูก โดยปกติรอบเดือนจะกลับมาเป็นปกติภายใน 4-6 สัปดาห์ และสามารถตั้งครรภ์ได้อีกครั้งหลังจากมีประจำเดือนปกติ อย่างไรก็ตาม หากต้องการวางแผนครอบครัว ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการคุมกำเนิดที่เหมาะสมกับท่าน
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
- พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564
- ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง การตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือก พ.ศ. 2565
- เครือข่าย RSA กรมอนามัย — rsathai.org
- สายด่วนกรมอนามัย 1663
