เดิมประมวลกฎหมายอาญามาตรา 301 กำหนดให้การทำแท้งเป็นความผิดทางอาญาสำหรับทั้งผู้หญิงและผู้ให้บริการ จนกระทั่งวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2563 ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยว่ามาตราดังกล่าวขัดต่อรัฐธรรมนูญ เนื่องจากละเมิดสิทธิในร่างกายและสิทธิในการตัดสินใจของสตรี
การแก้ไขกฎหมายดังกล่าวถือเป็นก้าวสำคัญในการคุ้มครองสิทธิสุขภาพของสตรีในประเทศไทย โดยกฎหมายใหม่ได้ขยายเงื่อนไขการยุติการตั้งครรภ์อย่างถูกกฎหมายให้ครอบคลุมมากขึ้น และกำหนดกระบวนการรับคำปรึกษาสำหรับอายุครรภ์ในช่วง 12–20 สัปดาห์ ตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565
ทำแท้งถูกกฎหมายไหมในประเทศไทย?+
ถูกกฎหมายครับ สำหรับอายุครรภ์ไม่เกิน 12 สัปดาห์สามารถยุติได้โดยไม่ต้องให้เหตุผล ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ 28) พ.ศ. 2564 ที่มีผลบังคับใช้ตั้งแต่ 7 กุมภาพันธ์ 2564 สำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์สามารถทำได้หลังรับคำปรึกษาจากทีมแพทย์ และเกิน 20 สัปดาห์เฉพาะกรณีพิเศษ
อายุครรภ์ไม่เกินกี่สัปดาห์ที่ยุติการตั้งครรภ์ได้?+
ไม่เกิน 12 สัปดาห์ ยุติได้โดยไม่ต้องให้เหตุผล เพียงดำเนินการโดยแพทย์ที่มีใบอนุญาตในสถานพยาบาลที่ได้รับการรับรอง อายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ ยุติได้หลังผ่านการตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือกจากผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรมและผู้ประกอบวิชาชีพอื่น ตามหลักเกณฑ์ในประกาศกระทรวงสาธารณสุข พ.ศ. 2565 ส่วนเกิน 20 สัปดาห์ทำได้เฉพาะกรณีตามมาตรา 305 เช่น เสี่ยงต่อชีวิตหรือสุขภาพของผู้ตั้งครรภ์ ทารกมีความผิดปกติรุนแรง หรือการตั้งครรภ์เกิดจากความผิดทางเพศ ซึ่งสถานพยาบาลจะเป็นผู้พิจารณาตามหลักเกณฑ์
ต้องขอความยินยอมจากสามีหรือผู้ปกครองหรือไม่?+
กฎหมายไทยให้สิทธิ์การตัดสินใจเป็นของผู้ตั้งครรภ์เอง ไม่ได้กำหนดให้ต้องมีความยินยอมจากสามี คู่ครอง หรือครอบครัว สำหรับผู้ที่อายุ 15 ปีขึ้นไป กฎหมายให้สิทธิ์ตัดสินใจเข้ารับบริการได้ด้วยตนเอง ส่วนผู้ที่อายุต่ำกว่า 15 ปี ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองหรือผู้ดูแล ตามกฎกระทรวงที่ออกตาม พ.ร.บ.การป้องกันและแก้ไขปัญหาการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น พ.ศ. 2559 โดยทุกกรณีจะมีนักสังคมสงเคราะห์หรือนักจิตวิทยาร่วมในกระบวนการให้คำปรึกษา อย่างไรก็ตาม สถานพยาบาลบางแห่งอาจมีแนวปฏิบัติภายในที่ขอให้ผู้ปกครองมาลงนามรับทราบด้วย แม้ผู้รับบริการจะอายุ 15 ปีขึ้นไปก็ตาม จึงแนะนำให้สอบถามสถานพยาบาลที่จะไปล่วงหน้าก่อนทุกครั้ง เพื่อจะได้เตรียมตัวได้ถูกต้อง
กฎหมายเปลี่ยนแปลงเมื่อไหร่และเปลี่ยนอย่างไร?+
กฎหมายมีผลบังคับใช้วันที่ 7 กุมภาพันธ์ 2564 หลังจากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2563 ว่ามาตรา 301 เดิมขัดต่อรัฐธรรมนูญ เดิมการทำแท้งทุกกรณีเป็นความผิดทางอาญา แต่ปัจจุบันอนุญาตให้ยุติได้ถึง 12 สัปดาห์โดยเสรีและ 12–20 สัปดาห์ภายใต้เงื่อนไข
คำปรึกษาทางเลือกคืออะไร ใช้เวลานานไหม?+
คำปรึกษาทางเลือกเป็นกระบวนการสำหรับอายุครรภ์ 12–20 สัปดาห์ โดยทีมสหสาขาวิชาชีพให้ข้อมูลเกี่ยวกับทางเลือกต่างๆ ทั้งการยุติการตั้งครรภ์ การเลี้ยงดูบุตร และการให้บุตรบุญธรรม โดยไม่มีการตัดสิน ใช้เวลาประมาณ 30–60 นาที การยุติการตั้งครรภ์ในช่วงอายุครรภ์นี้ทำได้หลังผ่านการตรวจและรับคำปรึกษาทางเลือก
ใช้สิทธิ์บัตรทองหรือประกันสังคมได้ไหม?+
ได้ครับ ผู้มีสิทธิ์บัตรทองและประกันสังคมสามารถรับบริการยุติการตั้งครรภ์ที่ถูกกฎหมายได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในโรงพยาบาลรัฐที่เข้าร่วมเครือข่าย RSA สามารถสอบถามรายชื่อสถานพยาบาลที่รับสิทธิ์ในพื้นที่ได้จากสถานพยาบาลโดยตรง
ชาวต่างชาติที่อยู่ในประเทศไทยใช้สิทธิ์นี้ได้ไหม?+
กฎหมายไม่ได้จำกัดสิทธิ์ตามสัญชาติ ชาวต่างชาติที่อยู่ในประเทศไทยจึงเข้ารับบริการยุติการตั้งครรภ์ที่ถูกกฎหมายได้ภายใต้เงื่อนไขอายุครรภ์เดียวกัน แต่สิทธิ์บัตรทองและประกันสังคมเป็นสิทธิ์ของผู้มีคุณสมบัติตามระบบหลักประกันสุขภาพไทยเท่านั้น ผู้ที่ไม่มีสิทธิ์ดังกล่าวจะเป็นผู้ชำระค่าบริการเอง แนะนำให้ติดต่อสถานพยาบาลล่วงหน้าเพื่อสอบถามเอกสารที่ต้องใช้และบริการล่ามหากจำเป็น
ข้อมูลส่วนตัวจะถูกเก็บเป็นความลับไหม?+
ข้อมูลทางการแพทย์ทั้งหมดถือเป็นความลับตาม พ.ร.บ. คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) พ.ศ. 2562 สถานพยาบาลไม่มีหน้าที่แจ้งตำรวจหรือหน่วยงานรัฐ และไม่เปิดเผยข้อมูลแก่บุคคลอื่นโดยไม่ได้รับความยินยอม
แพทย์ที่ไม่มีใบอนุญาต
จำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 100,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ
บุคคลที่ช่วยเหลือโดยไม่ชอบกฎหมาย
จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับ หรือทั้งสองอย่าง รวมถึงการขายยาที่ไม่ผ่านแพทย์
หญิงที่ทำแท้งเองเกิน 12 สัปดาห์
มีโทษตามกฎหมาย ยกเว้นกรณีที่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 305